تارا کلینیک به نقل از میگنا، جایگاه مدارا و بردرباری در زندگی مشترک کجاست ؟

دکتر فرشته سادات شجاعی همزمان با روز جهانی مدارا و بردباری اظهار کرد: یکی از بهترین راه‌های استحکام خانواده‌ها، صبر زن و مرد هنگام بروز سختی‌ها و مشکلات زندگی است. چراکه زن و شوهری که در مواجهه با کوچک‌ترین سختی و مشکل دچار یأس و ناامیدی می‌شوند. و عنان صبر از کفشان می‌رود نمی‌توانند کانون خانوادگی مستحکمی داشته باشند.
 نائب رئیس انجمن خانواده ایران به جایگاه و تاثیر مدارا در اختلاف نظرهای زوجین پرداخت و گفت: این اختلاف نظر زوجین در انجام امور گاهی منجر به  از بین رفتن عشق و علاقه و جایگزین شدن تنفر و ناراحتی می‌شود. از این رو به جای دعوا و قضاوت‌های عجولانه باید با برخوردی پخته مسائل را حل کرد.

به گفته این روانشناس بالینی، مدارا به لحاظ معنوی و مادی در معاشرت اجتماعی، جایگاه بالایی دارد به گونه‌ای که می‌توان مدارا با همسر را کلید « زندگی با صفا » دانست. به معنای دیگر اگر کسی خواهان زندگی خوب، زیبا و با صفا است، باید با همسر خود همواره  مدارا کند تا از زندگی شیرین وعاشقانه بهره مند شود.

فرار از مسئولیت به معنای مدارا نیست

این خانواده درمانگر با تاکید بر اینکه سستی، بی اراده بودن و تزلزل افراد را باید از مجموعه مدارا خارج دانست. تصریح کرد: معنای مدارا این نیست که وقتی از کسی تخلّفی می بینیم او را به خیر نخوانیم، موعظه نکنیم و نام آن را مدارا بگذاریم چراکه این رفتار نوعی بی تفاوتی و بی مبالاتی است. نمی توان فرار از مسئولیت را مدارا نامید.

ارتکاب کار خلاف، مصداق و نمونه مدارا نیست. مرد یا زن هیچ کدام حق ندارند تحت عنوان مدارا با همسر به کار خلاف رو آورند. مردی که برای به اصطلاح حفظ زندگی از وظیفه خود دوری می کند. یا زنی که برای حفظ جایگاه خود نزد همسر به کار خلافی که دلخواه اوست با عنوان مدارا با شوهر روی می آورد، در حقیقت جایگاه مدارا را درست تشخیص نداده است.

هرگز نمی توان با بهانه قرار دادن مدارا به نافرمانی حق داد. همرنگی با جماعت، پایبندی به بعضی از سنّت ها و حفظ موقعیّت به هر قیمت نمی تواند نمونه ای از مدارا باشد. کاری که شارع مقدس مجوّزی برای انجام دادن آن صادر نکرده است. به بهانه مدارا مجوّز پیدا نمی کند. بی شک زندگی باید با تدبیر همراه باشد. چنانچه خانواده تدبیر نداشته باشد. مشکلات فراوانی در زندگی ایجاد می شود. مدّبر کسی است که به همه راه ها بیندیشد. و راهی که بیشترین خیر و کمترین ضرر را دارد، برگزیند.

هنگامی که یکی از زوجین در زندگی مشترک دچار یک مسیر انحرافی و غلط می‌شود. اولین کسانی که برای بهبود شرایط و حفظ یکدیگر تلاش کنند، زن و شوهر هستند که البته حفظ کردن زندگی با محبت و زبان خوش و منطق و برخورد مدبرانه و حکیمانه حاصل می شود و نه با بداخلاقی و قهر.

در برخی موارد مدارا و بردباری جوابگو نیست

افراد باید ابتدا مصادیقی که صبر بر آن ها جایز است را بشناسند. سپس نسبت به آن ها صبور باشند. چراکه در مواردی مانند فحشا، اعتیاد و… صبر و گذر زمان به حل مسائل کمکی نمی‌کند و افراد باید از مشورت با روانشناسان بهره ببرند. درواقع مدارا در حیطه عدم توافق های اخلاقی و نقطه ضعف های عرفی مانند کم حرفی، تنبلی، غر زدن، رازدار نبودن و… پای بر عرصه می‌گذارد. چراکه این مشکلات در سطحی نیستند که عرف و اجتماع به حادّ بودن آن ها نظر دهند. و یا جامعه آن ها را به عنوان فسادهای آشکار و محکمه پسند تلقی کند.  

نتیجه صبر و بردباری زودهنگام حاصل نمی شود

صبر در روابط خانوادگی یعنی به فکر انتقام نبودن، تلافی نکردن و به روی خود نیاوردن. نگویید که با این کارها همسر جری می شود. اصلاً در ازدواج بحث از جری شدن نیست. بلکه باید گذشت و مدارا کرد، به روی خود نیاورد و چشم پوشی کرد. البته باید به خاطر داشت که نتیجه مثبت چنین رفتاری، الزاماً زود هنگام نیست بنابراین همسران نباید بگویند که این کارها امتحان کردم و همسرم جری تر شد چراکه در دراز مدت، ثمره شیرین آن را خواهند دید. نهالی که می نشانید دیر به بار می نشیند. اما پر و شیرین به بار خواهد نشست.

به گفته این روانشناس بالینی، مدارا کردن شامل رفتارهایی نظیر عفو و بخشش،تحمل کردن رفتار بد دیگران، امنیت، هم صحبتی زیبا، محبّت، مسالمت و کینه زدایی، خوش اخلاقی، کامیابی و پایدار و… است. همچنین مدارا کردن زندگی زناشویی را با صفا وشیرین و از بروز در گیری های بی فایده نیز جلوگیری می‌کند. از سوی دیگر صبر، ذخیره نشاط روحی را حفظ می‌کند و اراده انسانی را نیرومند می‌سازد.

نباید به بهانه مدارا کردن از انجام وظایف خود غافل شد

نائب رئیس انجمن خانواده ایران در انتها تصریح کرد: انسان در زندگی فردی و اجتماعی وظایف و تکالیفی دارد که باید آن ها را انجام دهد و چنانچه در ادای آن ها کوتاهی کند، مقصّر و مسئول است بنابراین در اصل ادای وظایف چیزی به نام مدارا وجود ندارد ولی در راهکارها و کیفیت ادای وظیفه، مدارا یک اصل انکارناپذیر است که برای رسیدن به هدف، رعایت آن ضروری است.

به تعبیر دیگر جایی نوبت به مدارا می رسد که وظیفه ابتدایی خود را انجام داده و درصدد دعوت به خیر، موعظه، امر به معروف، نهی از منکر و … برآمده باشیم و در صورتی که سطح دلخواه از کار خیر عملی نشد، دست کم برای تحقق سطوح پایین تر به مدارا رو آوریم.

مهرورزی به عنوان یک اخلاق حسنه، در همه ابعاد زندگی انسان، نقش اساسی دارد

یکی از اساسی ترین نیازهای روانی انسان که بسیاری از روان شناسانِ برجسته و صاحب نظران، آن را در درجه نخست اهمیت قرار داده اند، برخورداری از محبت است که در صورت عدم تامین، ناهنجاری‌ها و ناامنی‌های فراوان فردی و اجتماعی ایجاد می‌کند. محبت، یک فرایند فعال و پویاست که از بدو تولد در آدمی وجود دارد و به تدریج، متنوع و پیچیده می‌شود. مهرورزی به عنوان یک اخلاق حسنه، در همه ابعاد زندگی انسان، نقش اساسی دارد.

مهرورزی به صورت متقابل به افراد موجب احساس رضایت و خشنودی می‌شود

مهرورزی به معنی دوست داشتن کسی و تکریم حُب ذات و دوست داشتن خود بدون توجه به نیازها و شرایط است؛ به طوری که اگر مهرورزی به صورت متقابل به افراد ابراز شود موجب احساس رضایت و خشنودی آن‌ها می‌شود. در واقع مهرورزی از هفت شاخصه تشکیل شده است که عبارتند از: گوش دادن، حمایت، تشویق، احترام، اعتماد، پذیرش وگفت وگوی همیشگی با مخاطبان بر سر اختلافات جهت رفع مشکل.

در عصرحاضر با توجه به رشد جمعیت و پیچیدگی نظام زیستی، انسان به عنوان گونه‌ای که بقایش وابسته به برقراری ارتباط با دیگران است؛ با بحران‌ها، مشکلات و بیماری‌های متعدد و بیشتری مواجهه است. تنها با نگاهی به آمارهای موجود در مورد اختلالات روانی می‌توان به چگونگی مسائل و مشکلات پی برد. بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت، اختلال روانی از علل مهم ناتوانی و از کارافتادگی در جهان است. با این وجود مطالعات و تحقیقات جامعی در زمینه ارتباط مهرورزی با بهداشت روانی صورت نگرفته است.

مهرورزی، تأمین کننده امنیت روحی و روانی انسان در هنگام مواجهه با مشکلات فردی و اجتماعی است.

اگر مهرورزی درست هدایت شود، نقش تعیین کننده‌ای در سرنوشت انسان دارد، زیرا تأمین کننده امنیت روحی و روانی او در هنگام مواجهه با مشکلات فردی و اجتماعی است. متأسفانه با این که همه آدمیان، تشنه محبت اند، بعضی آن را بی‌اهمیت می‌دانند. بررسی‌های روان شناختی نشان داده است که عامل مؤثّر در سلامت و رشد روانی و شخصیتی کودک، مهرورزی به اوست و بی‌توجهی والدین به این نیاز اساسی، دلیل اصلی ناهنجاری‌ها و نابسامانی‌های روانی در کودک است.

بر اساس تحقیقات انجام شده یکی از علل مهم جرم و بزهکاری انسان‌ها، کمبود محبت است. موریس دبس(روانشناس) در تبیین نظریه «یگانگی عاطفی» بیان می‌کند: «وقتی کودک و نوجوان به الگویی محبوب علاقه‌مند شد، تلاش می‌کند وجود خود را متصل به صفات او نماید و از خود رفتاری نشان دهد که مورد تأیید آن الگو باشد». ژان هانری پستالوزی (دانشمند سوییسی در علوم تربیتی و از مشوقان جدّیِ گسترش تعلیم و تربیت در جهان) نیز، در تعلیم و تربیت، محبت را اساس کار خود قرار می‌دهد و انضباط خشک و توأم با خشونت را (که در آن زمان رایج بود) به کار نمی‌گیرد. او بر این باور بود که عشق و محبت تنها پایه و اساس همیشگی تربیت است. بدون عشق و محبت، قوای فیزیکی و عقلانی رشد طبیعی نخواهند داشت.

درمان‌های مبتنی بر مهرورزی تأثیر مثبتی بر طیف وسیعی از اختلالات ذهنی و روانی می‌گذارد

در مطالعه‌های مختلفی اثربخشی درمان متمرکز بر مهرورزی در بهبود شاخص‌های مرتبط با سلامت روان بررسی و تأیید شده است. به نظر می‌رسد که درمان‌های مبتنی بر مهرورزی تأثیر مثبتی بر طیف وسیعی از اختلالات ذهنی و روانی می‌گذارد و این تأثیر مثبت را با تغییر فرآیندهای روانی زیربنایی، فراتر از تغییر علائم اعمال می‌کند. درمان مبتنی بر مهرورزی بر کاهش آسیب‌های روانی، شرم، خودانتقادی و احساس امنیت اجتماعی اثر می‌گذارد. کوپر و فرسیون به این نتیجه رسیدند که درمان مبتنی بر مهرورزی می‌تواند در زمینه درمان ناتوانی‌های یادگیری، اثر گذارد. طبق تحقیقات انجام شده مشخص شده است درمان متمرکز بر مهرورزی، اضطراب اجتماعی و خود انتقادی را کم کرده و باعث افزایش مهرورزی می‌شود.

مهرورزی از جمله مؤلفه‌هایی است که جهت بهبود بهداشت روانی از کودکی نیاز به تقویت دارد

امروزه ثابت شده است که عامل بسیاری از عقده‌های روانی مانند: احساس خود کم بینی، کم‌رویی، بدگمانی، زود رنجی، خیال بافی و… کمبود محبت و عدم ارضای نیاز انسان به مهر و محبت است. به طور کلی می‌توان نتیجه گرفت که مهرورزی از جمله مؤلفه‌هایی است که جهت بهبود بهداشت روانی از کودکی نیاز به تقویت دارد و با توجه به جایگاه کودکان و نوجوانان و نقش آن‌ها در آینده در جامعه بایستی به پرورش افراد از دوران نوجوانی که فرد در مواجهه بیشتر با جامعه قرار می‌گیرد، توجه کرد زیرا پیشرفت همه جانبه و پایدار هر جامعه، نیازمند وجود انسان‌های متعهد، خالق، کارآمد، منضبط، دارای انگیزه، امیدوار، فعال و درستکاری است که در حرکت جامعه به سوی پیشرفت موردنظر، نقش اساسی ایفا می‌نمایند. بنابراین اگر پایه درستی از آن در شالوده خانواده ساخته شود، سلامت روانی بالاتری در آینده زندگی افراد به ارمغان خواهد آورد.

منابع:

*کاظمی، م و دیگران. (۱۳۹۸). « نقش مهرورزی در تربیت از منظر قرآن و سنت». فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی. شماره ۴۸. صص:۱۱۱-۸۹.
*شریعتی، م و دیگران. (۱۳۹۵). «اثربخشی درمان مبتنی بر مهرورزی بر افسردگی و خودانتقادی دانشجویان دختر». نشریه دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی. شماره۶۳. صص:۵۰-۴۳.
*باقری، پ. (۱۳۹۳). «بررسی ارتباط بهداشت روانی و عوامل قاطعیت و مهرورزی در دانشجویان دانشگاه آزاد واحد مرودشت». مجله دانشگاه علوم پزشکی جیرفت. شماره ۱. صص:۳۶-۲۸.

وبینار تخصصی مراقبت های جسمی و روانی بانوان

به مناسبت هفته ملی سلامت بانوان (سبا) – 1399 با حمایت  معاونت امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری منطقه 6 تهران برگزار می گردد: زمان سه شنبه 29 مهر 99 ساعت 15 الی 16

ادامه مطلب